اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )
150
خُفى علائى ( خف علائى يا الخفية العلائية ) ( فارسى )
دمعه ( Lacrymation ) اين علتي است كه پيوسته اشك از چشم روان باشد و گوشه چشم ترمي باشد . علاج آن استفراغ با اقراص بنفشه و قوقايا جالينوس 27 و اياره فيقرا با اطريفل كوچك سرشته و هر بامداد اندر گرمابه لختي مقام كردن ، چنان كه عرق كنند ، و پرورده غوره به كار دارند ، و هر چه در وى انگبين و خرما و سير و پياز و بادنجان و بلبل و خردل باشد ، پرهيز كنند . خارش و سوزش پلك و گوشه چشم علاج آن ( 1 / 188 ) استفراغ به اياره فيقرا مركب با شحم حنظل و غاريقون و افتيمون و نمك نفطي و به حب قوقويا 28 و غرغره به آبكامه و ايارج فيقرا ، و از شيريني و از طعامهاي تيز و گرم پرهيز بايد كرد ، و هر بامداد تخم خرفه 29 و سكنگبين خوردن ، و بگيرند : عدس مقشر و گل سرخ و تخم انار ترش همه برابر بكوبند و بپزند اندر گلاب و بكوبند و ميفختج 30 بر افكنند ، چنان كه بر ديگر چيزها غالب نشود ، و آن را چون حنص 31 كنند بر سر آتش ، و بر چشم نهند ، گرد ببندند . شپش كه در مژگان پديد آيد علاج آن استفراغ كردنست به ايارج فيقرا مركب با شحم حنظل و غاريقون و افتيمون و نمك نفطي و به حب قوقايا و غرغره به آبكامه و ايارج فيقرا ، و پلك چشم را به آب شور شستن و شب يماني و ميويزج 32 پرورده و كوفته و بيخته به ميل بر ميدارند و به مژگان مىمالند و يك زمان صبر كنند ، همه پاك شود هو اعلم 33 .